Organik Tarımda Ekim Nöbeti Uygulaması

Organik tarım işletmelerinde zengin bir ürün içeriği için planlama yapılmalıdır. Rotasyon (ekim nöbeti) planlaması ile bitkilerin toprak üzerine olan etkileri, toprak verimliliğine önemli ölçüde etkili olmaktadır. Rotasyonların uygulanmasında asıl nedenler; hastalık ve zararlılardan korunmayı ve toprak verimliliğinin devamlılığını sağlamaktır.

Toprak verimliliği açısından ekim nöbetinin gerekliliği şöyle özetlenebilir;

-Bir ürün aynı alanda 5 yıl süreyle yetiştirilemez.

-Her 5 yılda bir toprak yapısını iyileştiren bir ürüne ihtiyaç duyulmaktadır.

-Toprak yapısı ve toprak verimliliği, örtücü bitkiler ve baklagiller ile iyileştirilmelidir.

Organik tarımda ekim nöbetinin toprak verimliliği ve bitki besleme açısından amaçları;

1.Toprak verimliliğinin korunması ve yükseltilmesi,

2.Toprağın organik madde miktarının korunması ve arttırılması,

3.Topraktaki besin maddelerinin korunması ve arttırılması,

4.Toprak erozyonunun azaltılmasıdır.

Organik tarımda toprak verimliliği açısından ekim nöbeti programları oluşturulurken dikkat edilecek noktalar, aşağıdaki gibidir; 

-Azot tüketimi fazla olan kültür bitkileri ve azot depolama özelliklerine sahip olan bitkiler art arda yetiştirilmelidir.

-Derin köklü kültür bitkileri ve yüzeysel köklü bitkiler art arda yetiştirilmelidir. Aynı kültür bitkisi içinde daha derin köklü ve daha sağlam yapıda olan çeşitler tercih edilmelidir. Erken ekim ile daha derine giden bitki kök gelişimi teşvik edilmelidir.

-Su tüketimi fazla olan kültür bitkileri ile daha az su tüketen bitkileri art arda yetiştirilmelidir.

-Yetiştirme döneminde yavaş gelişen kültür bitkileri ile hızlı gelişme özelliğinde olan bitkiler art arda yetiştirilmelidir.

-Rotasyon planında yer alan bitkilerin, toprağın verimlilik özellikleri üzerine olumlu ve olumsuz etkileri birbirlerini karşılıklı olarak dengeleyecek şekilde sıralanmasına dikkat edilmelidir. 

-Ekolojik tarım standardlarında rotasyon planlamasında soğan, lahana, patates ve şekerpancarı, aynı arazide ancak 4 yıl aralıklarla yetiştirilebilirken, havuç, karnabahar ve şalgam 2 yıl üst üste yetiştirilebildiği söylenilmelidir. 

-Bitki kalıntısı fazla olan bitkiler ile kalıntısı az olan bitkiler art arda yetiştirilmelidir.

-İyi planlanmış sağlıklı bir ekim nöbeti ile toprağın organik madde ihtiyacı karşılanmalıdır. Bu amaçla baklagil bitkileri gibi C/N oranı düşük olan ürünlere mutlaka ekim nöbetinde yer verilmelidir.